Gekozen Burgemeester
Stemming: ja 1, nee 0, onbekend 0, onthouding 0, afgehandeld ja
|
DAVIDWE ziet niets in een politiek stelsel dat draait om
persoonlijkheden: dasjes, gezichtjes, het al dan niet aanwezige gevoel
voor humor, de hoeveelheid bier die iemand consumeert die aansprekend
is voor dit of dat deel van de bevolking, etc. Politiek moet over de
inhoud gaan, de rest is afleiding. Er moet wel een zeker gerechtvaardigd
vertrouwen heersen in de vertegenwoordiging, in die zin is de persoon
wel belangrijk, maar bij direct kiezen van machtige personen dreigt dat
persoonlijke volledig de boventoon te gaan voeren. Het verleden heeft
aangetoond waar persoonsverheerlijking toe leidt: oorlogen, onderdrukking,
wanbestuur, corruptie, ellende. Personen op persoonlijkheid kiezen is
een onderwerpingsdemocratie, het volk onderwerpt zich aan de Grote
Leider (vaak helaas weinig meer dan een kleingeestige crimineel, die
zo goed kan liegen dat hij/zij een feilloos glad verhaal weet te
verkopen aan massa's mensen die de praktische mogelijkheid niet hebben
die persoon te kennen - wilde persoonsverheerlijkingsfantasie neemt
de plaats in van het redelijke denken.)
Als er gekozen moet gaan worden op individuele personen die
een grote macht positie gaan krijgen, zoals bijvoorbeeld lokaal
een burgemeester, of landelijk een minister-president in Nederland,
dan gaat het waarschijnlijk om de persoon en niet meer om de
politieke inhoud. Wellicht dat de reden hiervoor is dat 1 persoon
over het algemeen niet zo heel veel politieke inhoud heeft, dit
in tegenstelling tot een partij. Een hele partij draait ook niet
zo snel van standpunten af, terwijl een persoon dat heel makkelijk
kan doen ("ik was in een andere bui," of "ik kwam tot een nieuw
inzicht," of "ik kreeg geheime informatie"). Je kunt 1 persoon
wel omkopen,
maar een redelijk grote partij is moeilijker om te kopen (het kan wel,
maar het is bijna niet geheim te houden). Verder
kan er bij 1 persoon macht verdwazing optreden: de wereld ziet er
namelijk anders uit vanaf de top dan vanuit andere standpunten. Dit
zal minder snel gebeuren bij een partij, groep, die blijft immers
min of meer op dezelfde plaats als hun voormannen aan de macht
komen. Als het dus de
partij is die de stemmen (is macht) krijgt, zijn er een aantal
belangrijke voordelen. Daarom is DAVIDWE principieel tegen het
direct kiezen van 1 persoon in het hoogste ambt op een bepaald niveau.
Verder is een partij in principe in staat voormannen te vervangen,
waardoor de staat politiek stabieler is.
DAVIDWE is dus tegen het direct kiezen van de minister-president,
en tegen het direct kiezen van een burgemeester.
Het lijkt DAVIDWE een idee dat de burgemeester wordt aangesteld
door de gemeenteraad van de betreffende plaats. Als er angst is
dat dit kan leiden tot instabiliteit doordat sommige plaatsen
wellicht onbekwame mensen kunnen aanstellen, dan kunnen er in de
wet vrij eenvoudig waarborgen (nu ga ik blijkbaar als Balkenende
praten) worden ingebouwd.
Voorbeeld: de raad draagt iemand voor als Burgemeester, een
bepaalde organisatie moet ja/nee zeggen. Is het nee dan moet
iemand anders worden voorgedragen. Die organisatie is logischerwijs
iets op een hoger/groter politiek bestuurlijk niveau, bijvoorbeeld
de regering, de 2e of 1ste kamer. Er kan ook een leeftijdsgrens
bepaald worden (bijvoorbeeld 45 jaar of ouder), en/of een minimum
aan politiek bestuurlijke ervaring (bijvoorbeeld 5-10 of meer jaar).
Voorbeeld: als de vorige 2 raden hun termijn hebben volgemaakt,
dan stelt de raad de burgemeester aan (want dan is er blijkbaar
stabiliteit); is dat niet zo dan stelt de regering een burgemeester
aan. Dan zou je het nog kunnen verfijnen: de raad mag ja/nee zeggen
op het voorstel van de regering, dus je draait het om. Of de raad
geeft de regering een lijst van namen als vrijblijvend advies.
Het spreekt vanzelf dat zo'n regeling tot politieke spelletjes
kan leiden, maar in principe lijkt me dat niet zo'n probleem.
Er zal niet veel schade aangericht kunnen worden denk ik, het is
maar een klein aspect van het geheel. De burgemeester moet zeker
geen grote macht rol krijgen, de volksvertegenwoordiging moet de
macht hebben. (De VS tonen mooi aan hoe een poppetjes democratie
niet goed werkt. Zij hebben veelal direct gekozen bazen met zeer grote
macht, terwijl de cultuur nog redelijk lijkt op die van Europa in het
algemeen).
*
Overigens: in de voorgestelde
grondwet
heeft een stad geen burgemeester, en heeft het land geen
minister-president
of soortgelijke hoogste politieke rol in 1 persoon. Het staatshoofd
is er wel (eventueel), maar de politiek wordt gevoerd door een raad
die niet 1 baas heeft (wel een vergaderingsvoorzitter, maar dat is
heel wat anders en alleen intern-procedureel, net zoals de 2e kamer
nu ook een voorzitster heeft die daarmee niet de baas of hoogste
ambtenaar wordt van het land.)
|